Θεραπεία Εστιασμένη στη Συμπόνια (ΘΕΣ)

Έχω ειδικευτεί στη Θεραπεία εστιασμένη στη Συμπόνια (ΘΕΣ) μέσω πολλών διεθνώς πιστοποιημένων εκπαιδεύσεων (Compassion Mind Foundation). Η εκπαιδευτική μου πορεία ξεκινά το 2014 με το εξειδικευμένο πρόγραμμα της ΘΕΣ για τη Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες με την παγκοσμίου φήμης Κλινική Ψυχολόγο Dr Deborah Lee. Από τότε έχω παρακολουθήσει μια πληθώρα σεμιναρίων με τον ιδρυτή της ΘΕΣ καθηγητή Ψυχολογίας Paul Gilbert καθώς και με άλλα μέλη της ΘΕΣ κοινότητας. H ΘΕΣ παρέχεται τόσο σε ατομικό όσο και σε ομαδικό επίπεδο. Από το 2018 συνεργάζομαι με το Ινστιτούτο Έρευνας Θεραπείας και Συμπεριφοράς (ΙΕΘΣ) συντονίζοντας, εκπαιδεύοντας και εποπτεύοντας την ολοκληρωμένη βασική εκπαίδευση μου, στην Θεραπεία Εστιασμένη στη Συμπόνια.

Τι είναι η Θεραπεία Εστιασμένη στη Συμπόνια (ΘΕΣ);

Η Θεραπεία Εστιασμένη στη Συμπόνια (ΘΕΣ)  είναι μια ερευνητικά τεκμηριωμένη θεραπεία που δημιουργήθηκε από τον καθηγητή ψυχολογίας Paul Gilbert τη δεκαετία του ’90. Η ΘΕΣ παντρεύει την εξελικτική, αναπτυξιακή και κοινωνική ψυχολογία, την νευροεπιστήμη, τη θεωρία προσκόλλησης μαζί με κάποιες παρεμβάσεις της Γνωσιακής- Συμπεριφοριστικής Θεραπείας (ΓΣΘ) και της Διαλεκτικής Συμπεριφοριστικής Θεραπείας (ΔΣΘ), επιστρατεύοντας μια σειρά γνωσιακών και συμπεριφορικών παρεμβάσεων.

Η ΘΕΣ δίνει μεγαλύτερη έμφαση σε σύγκριση με άλλες προσεγγίσεις στη συνειδητή ανάπτυξη της ικανότητας του ατόμου να αισθάνεται και να δρα συμπονετικά και ευγενικά απέναντι στον εαυτό του και τους άλλους. Για να κατανοήσουμε με ποιο τρόπο διαφέρει ουσιαστικά η ΘΕΣ, θα μας βοηθούσε ίσως να εξετάσουμε τι ήταν αυτό που στάθηκε πηγή έμπνευσης για την ανάπτυξή της συγκεκριμένης προσέγγισης. Ο  καθηγητής Paul Gilbert προσέφερε θεραπεία σε ανθρώπους που αντιμετώπιζαν σύνθετες δυσκολίες ψυχικής υγείας, οι οποίοι συχνά είχαν μεγαλώσει μέσα σε ένα περιβάλλον παραμέλησης και κακοποίησης. Παρατήρησε ότι πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους υπέφεραν από ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα ντροπής και αυτοεπίκρισης τα οποία δεν ήταν δυνατό να βελτιωθούν μόνο με τη παραδοσιακή προσέγγιση της Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας. Έτσι άρχισε να συνειδητοποιεί ότι έπρεπε να ενσωματώσει κάποιες νέες στρατηγικές που θα επέτρεπαν στους θεραπευόμενους να κατευνάσουν τα επώδυνα συναισθήματα της ντροπής και της αυτοεπίκρισης και να βιώσουν εσωτερική γαλήνη. Επομένως, η ΘΕΣ αναπτύχθηκε για να συμβάλει στη δημιουργία θετικών συναισθηματικών αντιδράσεων τις οποίες άλλες θεραπείες δεν κατάφερναν να προσφέρουν.

Η ΘΕΣ συχνά χρησιμοποιείται συνδυαστικά με άλλους τύπους θεραπείας όπως η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (ΓΣΘ) και η Θεραπεία Αποδοχής και Δέσμευσης (ΘΑΔ).

Τι συμβαίνει στη Θεραπεία Εστιασμένη στη Συμπόνια;

Μέσα από τη δημιουργία μιας συμπονετικής θεραπευτικής σχέσης, καλούμαστε να προβούμε στα εξής:

  • Να κατανοήσετε και νιώσετε τις ιδιότητες της συμπόνιας, δηλαδή την ευαισθησία, τη συμπαράσταση, τη μη επικριτική στάση, την ενσυναίσθηση, την φροντίδα για την ευημερία σας, την ανοχή στην δυσφορία.
  • Στη συνέχεια θα περάσουμε χρόνο ώστε να μάθετε τις δεξιότητες της συμπόνιας. Οι δεξιότητες της συμπόνιας είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να σας βοηθήσουν να αισθανθείτε συμπονετικοί, τρυφεροί, ευγενικοί και υποστηρικτικοί τόσο προς τον εαυτό σας όσο και προς τους άλλους, καθώς και να είστε ανοιχτοί να δέχεστε συμπόνια από τους άλλους
  • Δεν υπάρχει κάποιος «καθορισμένος» τρόπος βάσει του οποίου πρέπει να διεξάγουμε τη συνεδρία μας. Αντίθετα, υπάρχει μια μεγάλη γκάμα εργαλείων και τεχνικών από τις οποίες μπορούμε να αντλήσουμε ότι θεωρούμε απαραίτητο για τις ανάγκες σας.
  • Ενδεικτικά στη ΘΕΣ θα εμπλακείτε σε ασκήσεις συμπονετικής προσοχής, στον γαλήνιο ρυθμό αναπνοής, σε νοερές απεικονίσεις συμπόνιας κ.α. Για παράδειγμα, η «συμπονετική προσοχή» θα σας βοηθήσει να ανατρέξετε στις αναμνήσεις σας και να επικεντρωθείτε σε εκείνες τις στιγμές που υπήρξατε συμπονετικός προς κάποιον άλλον και εκείνος με τη σειρά του υπήρξε συμπονετικός προς εσάς. Η «συμπονετική συμπεριφορά» θα σας βοηθήσει να δοκιμάζετε πράγματα που απαιτούν θάρρος και σας φέρνουν πιο κοντά στους στόχους της ζωής μας.

 

Γιατί χρειαζόμαστε τη συμπόνια στη ζωή μας;

Tόσο η ψυχολογική έρευνα όσο και η έρευνα στις βιοεπιστήμες αποδεικνύουν ότι η ανάπτυξη της συμπόνιας, επιφέρει θετικά αποτελέσματα όπως μείωση του στρες, της εξουθένωσης, της κατάθλιψης και του άγχους. Η εμπλοκή σας σε συμπονετικές πράξεις τόσο προς τον εαυτό σας όσο και προς τους άλλους επιδρά ευεργετικά στη λειτουργία του εγκεφάλου, μειώνοντας τα επίπεδα κορτιζόλης και της αρτηριακής πίεσης.  Εξελικτικές μελέτες δείχνουν ότι είμαστε βιολογικά σχεδιασμένοι έτσι ώστε να ανταποκρινόμαστε θετικά στη φροντίδα και στην συμπονετική μεταχείριση.

Η έρευνα δείχνει επίσης ότι η συμπόνια δεν είναι απαραίτητα ένα εγγενές φυσικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου, αλλά όλοι έχουμε τη δυνατότητα να εκπαιδεύσουμε τον εαυτό μας ώστε να βελτιώσουμε τη συμπονετική μας στάση.

Πόσο διαρκεί η ΘΕΣ;

Η διάρκεια της ΘΕΣ ποικίλει ανάλογα με τη φύση και τη σοβαρότητα των προβλημάτων σας. Συνεπώς, μπορεί να είναι βραχείας  (10-15 συνεδριών) έως μακρόχρονης συχνότητας (1 με 2 έτη) σε εβδομαδιαία βάση και διάρκειας 50 λεπτών.

 

Σε τι είδους προβλήματα μπορεί να βοηθήσει η ΘΕΣ;

Ερευνητικά δεδομένα υποστηρίζουν ότι αποτελεί ένα αποτελεσματικό είδος ψυχοθεραπείας, και ιδιαίτερα στα ακόλουθα:

 

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Χρήσιμη βιβλιογραφία για να βάλετε τη ΘΕΣ στη ζωή σας

Gilbert, P. (2009). The compassionate mind: A new approach to the challenges of life. London, UK: Constable & Robinson.

Gilbert, P., & Choden. (2013). Mindful compassion. London, UK: Constable-Robinson.

Irons, C., Beaumont, E. (2017). The Compassionate mind workbook. London, UK:Constable-Robinson.

Neff, K. (2011). Self compassion. New York, NY: Morrow.

Χρήσιμα Websites

www.compassionatemind.co.uk-επίσημο website για τη ΘΕΣ (P.Gilbert)

www.mindfulcompassion.com-webiste του Dennis Tirch, κλινικός και ερευνητής παγκόσμιας εμβέλειας της ΘΕΣ

www.compassionatewellbeing.com -ένα χρήσιμο website με πηγές και εκδηλώσεις

Χρήσιμα Βίντεο για την καλύτερη κατανόηση της ΘΕΣ